516 077 076

TĘŻEC, BŁONICA, KRZTUSIEC

1. Dlaczego się szczepić?

Tężec, błonica i krztusiec to bardzo poważne choroby. Szczepionka dTap może nas przed nimi ochronić. Dodatkowo szczepionka dTap podana kobietom ciężarnym może zapobiec krztuścowi u noworodków.

TĘŻEC rzadko występuje w Polsce w dzisiejszych czasach. Powoduje bolesne skurcze mięśni i sztywność zwykle w całym ciele.
Może prowadzić do skurczu mięśni głowy i szyi co prowadzi do tego iż nie można otworzyć ust, występują problemy z połykaniem a czasami nawet z oddychaniem. Tężec zabija jedną na 10 osób u których wystąpi zachorowanie, nawet jeżeli osoba będzie miała najlepszą opiekę medyczną.

BŁONICA także jest rzadką chorobą w Polsce w dzisiejszych czasach. Może powodować pokrycie tylnej części gardła grubymi błonami. Może prowadzić do problemów z oddychaniem, niewydolności serca, niedowładów i prowadzi do zgonu.

KRZTUSIEC (koklusz) powoduje kaszel, który może przebiegać jako napadowy kaszel, może powodować trudności z oddychaniem, wymioty i trudności ze snem.
Może prowadzić do utraty wagi ciała, nietrzymania moczu i złamania żeber. 2 osoby na 100 młodzieży i u 5 na 100 dorosłych jest hospitalizowana lub ma komplikacje takie jak zapalenie płuc lub zgon.

Choroby te są powodowane przez bakterie. Błonica i krztusiec są przenoszone pomiędzy ludźmi drogą kropelkową, szczególnie poprzez kaszel lub kichanie. Tężec dostaje się do organizmu przez rany, zadrapania, inne uszkodzenie ciągłości skóry.

Przed erą szczepień choroby były powszechne, liczba zgonów także była znaczna. Dzięki wprowadzeniu szczepień populacyjnych osiągnięto spadek zachorowalności na tężec i błonicę o 99%, natomiast krztuśca o 80%.

 

2. Szczepionka dTap (Tdap)

Szczepionka dTap może zapobiec zachorowaniu u młodzieży i dorosłych na tężec, błonicę i krztusiec. Jedna dawka jest rutynowo podawana w wieku 14 lat. Osoby, które nie otrzymały szczepionki w tym wieku powinny zgłosić się celem uzupełnienia szczepienia.

Szczepienie jest szczególnie istotne dla pracowników służby zdrowia i wszystkich innych osób mających bliski kontakt z dziećmi mającymi mniej niż 12 miesięcy.

Kobiety w ciąży powinny otrzymać szczepienie dTap przy okazji każdej ciąży, aby zabezpieczyć noworodki przed krztuścem. Noworodki mają największe ryzyko ciężkich, zagrażających życiu komplikacji wywołanych przez krztusiec.

Inna szczepionka zwana Td, zabezpiecza przed tężcem i błonicy ale nie krztuścem. dTap może być podana jako szczepionka przypominająca, jeżeli nie była ona wykonana wcześniej. dTap może być podana po poważnym zranieniu lub poparzeniu aby zapobiec tężcowi.

Lekarz może przedstawić Ci więcej informacji.

Szczepienie dTap może być bezpiecznie podawany przy okazji innych szczepień.

 

3. Niektóre osoby nie powinny być szczepione

  • Osoby które miały zagrażającą życiu reakcję alergiczną na poprzednią dawkę szczepionki błonicy, tężca lub krztuśca LUB mają ciężką alergię na jakikolwiek składnik tej szczepionki nie powinny być szczepione szczepionką dTap. Przekaż osobie wykonującej szczepienie jeżeli miałeś jakąkolwiek ciężką alergię.
  • Każda osoba u której wystąpiła śpiączka lub długie powtarzalne napady drgawek w ciągu 7 dni po podaniu dziecięcych szczepień DTP lub DTaP, lub wcześniejszej dawce dTap nie powinny otrzymać szczepionki dTap, chyba że ustalono inną przyczynę iż podanie szczepionki. Osoby te mogą być szczepione szczepionką Td.
  • Powiedz lekarzowi jeżeli:
    • masz napady drgawkowe lub inne problemy neurologiczne,
    • masz nasilony ból lub obrzęk po szczepionce zawierającej przeciwko błonicy, tężecowi, krztuścowi
    • miałeś zachorowanie na zespół Guillain-Barre (GBS)
    • nie czujesz się dobrze w zaplanowany dzień szczepień.

4. Ryzyko

Przy podawaniu każdego leku występuje ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Zwykle są one łagodne i ustępują samoistnie. Poważne skutki uboczne są możliwe ale są rzadkie.

U większości osób które otrzymało szczepienie dTap nie podaje żadnych problemów po szczepieniu.

Łagodne problemy po szczepieniu dTap
(Nie przeszkadzają w normalnie wykonywanych aktywnościach)

  • Ból w miejscu podania (u 3 na 4 osób w grupie młodzieży, u 2 na 3 osób dorosłych)
  • Zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania szczepionki (1 osoba na 5)
  • Średnia temperatura przynajmniej 38 st. C (występuje u 1 na 25 osób w grupie młodzieży; 1 na 100 osób dorosłych)
  • Ból głowy (około 3 na 4 osoby na 10)
  • Osłabienie (około 1 osoba na 3 lub 4)
  • Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha (u 1 na 4 w grupie młodzieży i 1 na 10 dorosłych)
  • Dreszcze, bóle stawów (około 1 na 10 osób)
  • Bóle ciała (około 1 osoba na 3 lub 4 osoby)
  • Wysypka, powiększenie węzłów chłonnych (rzadko)

Średnie problemy po szczepieniu dTap
(Przeszkadzają w normalnym funkcjonowaniu, ale nie wymagają lekarskiej pomocy)

  • Ból w miejscu podania szczepionki (u 1 na 5 lub 6 osób)
  • Zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania szczepionki (1 na 16 osób w grupie młodzieży; 1 na 12 osób dorosłych)
  • Gorączka powyżej 38,8 st. C (około 1 na 100 osób w grupie młodzieży; 1 na 250 osób dorosłych)
  • Ból głowy (około 1 na 7 w grupie młodzieży; 1 na 10 osób dorosłych)
  • Nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha (1 lub 3 osoby na 100)
  • Obrzęk całego ramienia w miejscu podania szczepionki (do 1 na 500)

Poważne problemy po szczepieniu dTap
(Brak możliwości wykonywania zwykłych aktywności; wymagające pomocy lekarskiej)

  • Obrzęk, ból w miejscu podania, krwawienie, zaczerwienienie w miejscu podania szczepionki (rzadkie).

Problemy jakie mogą wystąpić po podaniu każdej szczepionki.

  • Niektóre osoby mdleją po wykonaniu zabiegu medycznego, w tym szczepienia. Siedzenie lub pozostanie w pozycji leżącej przez około 15 minut może zapobiec omdleniu i obrażeniom związanym z upadkiem. Powiedz lekarzowi, jeżeli masz zawroty głowy lub rozmycie widzenia lub dzwonienie w uszach.
  • Niektóre osoby mają poważny ból w miejscu podania szczepionki i mają trudności z poruszaniem ramienia w miejscu podania szczepionki. To występuje bardzo rzadko.
  • Każdy lek może powodować poważną reakcję alergiczną. Takie sytuacje są bardzo rzadkie, oszacowano iż występuje rzadziej niż raz na milion podań, zwykle zdarza się kilka minut po podaniu szczepionki, czasem może być reakcja opóźniona do kilku godzin.

Tak jak przy okazji każdego leku, jest bardzo mała szansa iż szczepienie może powodować poważne obrażenia lub śmierć.

 

5. Co jeżeli wystąpią poważne problemy?

Na co powinienem zwrócić uwagę?

  • Zwróć uwagę na wszystko co Cię niepokoi, takie jak objawy poważnej reakcji alergicznej, wysoka gorączka, niezwykłe zachowanie.
    Objawy poważnej reakcji alergicznej to pokrzywka, obrzęk twarzy lub gardła, trudności w oddychaniu, szybkie bicie serca, zawroty głowy, osłabienie. Zwykle te objawy pojawiają się kilka minut do kilku godzin po podaniu szczepionki.

Co powinienem zrobić?

  • Jeżeli sądzisz iż jest to ciężka reakcję alergiczną lub inny stan zagrożenia życia zadzwoń po pomoc 112 lub 999 lub zaprowadź osobę do najbliższego szpitala.

Niepożądany odczyn poszczepienny (NOP) powinien być zgłoszony do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel. + 4822 492 1301; faks: +4822 492 1309, email: ndl@urpl.gov.pllub poprzez stronę internetową urpl.gov.pl | Zgłoś działanie niepożądane, lub przez aplikację mobilną dla Androida – Mobit Skaner – instrukcja PDF. Zgłoszenia może dokonać Twój lekarz, ale także pacjent może tego dokonać samodzielnie. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania szczepionki.

 

Referencje

  1. https://www.cdc.gov/vaccines/hcp/vis/index.html