516 077 076

WZW typu A

Jak dochodzi do zakażenia

Do zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A dochodzi drogą pokarmową, poprzez bliski kontakt z osobą zakażoną lub przez zanieczyszczone jedzenie lub picie. Choroba nie przenosi się poprzez ukłucia przez owady ani przez kontakty ze zwierzętami

 

Przebieg naturalny choroby

Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu A charakteryzuje się nagłym pojawieniem się gorączki, osłabienia, dyskomfortu w zakresie jamy brzusznej, następnie dochodzi do rozwoju żółtaczki. U małych dzieci infekcja jest zwykle łagodna lub bezobjawowa, u starszych dzieci przebieg objawowy jest częsty. Choroba ma często cięższy przebieg u dorosłych i powrót do pełnego zdrowia może trwać kilka miesięcy. Przypadki śmiertelne notujemy u 2% pacjentów po 40 roku życia i u około 4% pacjentów po 60 roku życia.

 

Występowanie na świecie

Wzw t. A występuje na całym świecie, natomiast najczęściej w rejonach gdzie warunki sanitarne są złe. Szczepienie przeciwko wzw t. A jest zalecane przed wyjazdami w rejony zwiększonego zachorowania na tą chorobę. W praktyce dotyczy to krajów w rejonie basenu morza Śródziemnego, każdy kierunek poza Europą i Ameryką Północną. Jest to podstawowe szczepienie dla podróżników, a ze względu na epidemię wzw t. A w Polsce (2017) warto je zrobić nawet nie wyjeżdżając z kraju.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A na świecie - kraje o zwiększonym ryzyku zachorowania

 

Europejskie Centrum Kontroli Zakażeń - mapa chorób zakaźnych występujących w ueropie

 

Epidemia wzw t. A w Polsce – 2017

W 2017 roku stwierdzono znaczny wzrost zachorowań na wzw t. A w Polsce odnotowano 3072 przypadki w porównaniu do 2016 roku kiedy odnotowano 35 przypadków – wzrost o 8700 procent.

przypadki wirusowego zapalenia wątroby typu A w Polsce w 2017 i 2016

PZH – meldunki epidemiologiczne za rok 2017

 

Zapobieganie wirusowemu zapaleniu wątroby typu A

Po pierwsze powinniśmy pamiętać o tym aby produkty które spożywamy były poddane obróbce termicznej, owoce powinniśmy obierać samemu, o reszcie zapomnieć. Należy pamiętać o myciu rąk, a gdy nie mamy takiej możliwości a przyszedł czas na posiłek należy ręce zdezynfekować. Także są znane przypadki wzw t. A na skutek kontaktów fekalno – oralnych, szczególnie w grupie mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami.

 

Najlepszą profilaktyką wzw t. A jest szczepienie.

Szczepienia są typowo zalecane podróżnikom (nawet basen morza Śródziemnego), ale zgodnie z powyższymi danymi nawet w Polsce ryzyko wzw t. A jest dużo wyższe niż jeszcze kilka lat temu i szczepienie jest uzasadnione. Osoby urodzone w latach 60 lub wcześniej często przechodziły wzw t. A w przeszłości, aby to sprawdzić można wykonać badanie anty-HAV przeciwciała całkowite, gdy przeciwciała są jednak ujemne powinny być zaszczepione.

Zalecane jest szczepienia przeciwko wzw t. A dla mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami.

Każda osoba która chce być zaszczepiona.

 

Schemat szczepienia przeciwko wzw t. A

schemat szczepienia havrix

Sczepienie jest dwudawkowe, po pierwszej dawce po około 2 tygodniach wytwarza się oporność, natomiast aby ją utrzymać na całe życie podaje się drugą dawkę po 6 do 12 miesięcy od pierwszej dawki.

Istnieją także szczepionki łączone z wzw t. B, wówczas schemat szczepienia jest 0-1-6 m-cy czyli druga dawka po 4 tygodniach (28 dniach), trzecia po 6 miesiącach od pierwszej. W przypadku gdy nie mamy wystarczającej ilości czasu, np. przed podróżą można zastosować schemat przyśpieszony 0-7-21 dni i 4 dawka po 12 miesiącach od podania pierwszej dawki.

 

Referencje:

 

    1. ECDC – https://ecdc.europa.eu/en/hepatitis-a/surveillance/atlas
    2. WHO – http://www.who.int/ith/diseases/hepatitisA/en/
    3. PZH – http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2017/INF_17_12B.pdf